Nootmuskaatboom

 

Myristica fragrans (bot.)

Nutmeg tree (Eng.)

Arbre de noix de muscade (Frans)

Muskatnußbaum (Duits)

 

Myristicaceae – nootmuskaatfamilie

 

Muskaatnoten zijn de vruchten van grote tropische bomen in Indonesië. Wij gebruiken nootmuskaat in de keuken voor aardappelen, eieren, spinazie, uiensoep, bloemkool, witlof, sperziebonen, maar ook voor gebak en pudding. Van nootmuskaat wordt gezegd dat hij als een oppepper kan werken bij moeheid en lusteloosheid. Het is een specerij die al in de oudheid bekend was.

Herkomst

Het thuisland van de nootmuskaatboom zijn de Molukse eilanden en Ambon in Zuidoost-Azië. In de 6e eeuw brachten Arabische handelaren nootmuskaat naar het grootste handelscentrum van die tijd, Constantinopel.

In Europa is nootmuskaat bekend geworden door Arabische artsen. Men gebruikte het kruid in het begin als reukwerk in kerken en tijdens feesten. Zijn gebruik voor medicinale en cosmetische doelen begon pas in de 12e eeuw.

vrouwelijke bloemen

Deze specerij was in de 15e tot 17eeeuw, net als kruidnagelen en kaneel, één van de belangrijkste handelsgoederen.

Van ca. 1600 tot 1750 bezaten de Nederlanders het monopolie op de nootmuskaat-productie. Zij ruzieden hierover met de lokale overheden en de Portugezen. Daarna kwam de productie weer in Indonesische handen.

Nootmuskaatbomen werden later gecultiveerd in Maleisië, Sri Lanka en het West-Indische eiland Grenada.

 

Naamgeving

De botanische naam myristica is afgeleid van het Griekse woord myristicos wat lekker geurend betekent. Fragrans betekent geurend. De Latijnse naam voor nootmuskaat is nux muscatus = muskus noot. Muskus is een geurstof die uit de zaadballen van de in de Himalaya inheemse muskusos gewonnen wordt.

onrijpe vruchten

 

Plantkenmerken

De nootmuskaatboom is een altijd groene tweehuizige boom met een gladde, groengrijze bast. Hij kan tot 20 m hoog worden. De vrouwelijke bomen ontwikkelen vlezige, gele vruchten die open barsten als ze rijp zijn. Zij bevatten een grote, harde, bruine, ronde noot die omhuld is door een lichtrode, netachtige zaadrok. Gedroogd kennen wij deze als foelie. Een mannelijke boom kan tot 20 vrouwelijke bomen bestuiven.

gedroogde zaadrok = foelie

Gebruik

De Arabieren gebruikten nootmuskaat al lang als geneesmiddel en afrodisiacum. Volgens oude Indiase overleveringen werd hij gebruikt bij de behandeling van astma en hartkwalen.

rijpe vrucht

Tegenwoordig gebruikt men nootmuskaatproducten in de volksgeneeskunde bij maag-en darmaandoeningen en reuma. In de ayurvedische geneeskunde past men nootmuskaat toe bij slapeloosheid, incontinentie en te vroege zaadlozing.

Muskaatbloesem (macis) gebruikt men bij stofwisselingsstoornissen en winderigheid. Hij wordt verwerkt in tand-en mondverzorgingsmiddelen en bij de vervaardiging van parfum. Nootmuskaat wordt toegevoegd aan kruidenmengsels zoals curry.

Het kruid stimuleert eetlust en spijsvertering. Het helpt tegen misselijkheid, winderigheid, slechte adem, menstruatiepijn en reuma..

De etherische olie werkt ontkrampend

 

In de keuken:

De beste smaak wordt verkregen door nootmuskaat te raspen over groentes en soep. De smaak van poeder is minder intensief.

Bewaar de noten in een goed afgesloten pot op een donkere, droge plaats.

oude nootmuskaatboom

 

Volksgebruik

In het oude India noemde men nootmuskaat ‘verdovende vrucht’.

Tot in de 19e eeuw droeg men nootmuskaat in Engeland als tovernoot in zijn zak . Men hoopte dat hij zou helpen tegen allerlei kwalen o.a. tegen rugpijn.

In het oude Egypte rookte men geraspte nootmuskaat wanneer men niet over cannabis beschikte.

Tijdens een heksenproces in de Oost-Duitse stad Goslar (16e eeuw) beweerde een als heks betichte vrouw dat zij een vloek m.b.v.nootmuskaat weg kon nemen en wel op de volgende manier: men moet de muskaatnoot door midden snijden, in verse beukenas wentelen, in water koken en dan op een donderdagavond op de drempel van de verdoemde gieten, terwijl men roept: ‘dat et nu vorgae unde duvele nicht bestae’. Zo werd de vloek weggenomen.

In Peru draagt men nootmuskaat als hanger tegen hekserij.

vers geplukte vruchten met zaadrokken

Zoals veel aromatische kruiden speelde deze specerij een belangrijke rol als afrodisiacum resp. liefdestover. Je kunt er high van worden met onaangename bijverschijnselen. Grotere hoeveelheden werken namelijk als vergif en veroorzaken misselijkheid, verwarring en opwindingstoestanden in het centrale zenuwstelsel. Deze toestand kan dagen aanhouden. Achteraf heb jeeen kater.

Een muskaatnoot, in zijn geheel doorgeslikt en weer uitgepoept, tot poeder vermalen en tussen een gerecht gemengd, is een doeltreffend liefdeselixer. Op dezelfde manier zou men gemakkelijk vrienden kunnen maken.

Een als hanger gedragen stimuleert nootmuskaat de mannelijke potentie.

 

 

 

Startpagina