Koelreut
(Chinese vernisboom , Chinese zeepboom, blazenboom)
Koelreuteria paniculata (bot.)
Golden rain tree, Chinese flame tree (Eng.)
Savonnier, arbre à vernis Chinois (Frans)
Blasenbaum, Chinesischer Lack - of Flammenbaum (Duits)
Sapindaceae – zeepboomfamilie
Koelreut is een boom die snel groeit, prachtig bloeit en bij ons meestal niet hoger en breder wordt dan 5 m.
Op een beschutte plaats zal deze
bijzondere boom het goed doen. Jonge bomen kunnen bij vorst schade oplopen, maar
zullen zich herstellen.
Herkomst en naamgeving
Inheems is hij in China, Japan en Korea. Daar zijn er zeven soorten vertegenwoordigd. Hij is één van de bomen die in de zomer bloeien, net als Sophora. In het najaar zijn de bladeren geel, oranje of oranjebruin gekleurd.
Hij werd genoemd naar de Duitse
botanicus Joseph Gottlieb Koelreuter die deze boom in de 18e eeuw in
China ontdekte en zaden meenam naar Duitsland.
Plantkenmerken
Koelruit heeft een bijna bolvormige, losse kroon, dubbel geveerde bladeren. Hij bloeit met gele pluimen die zich tot groenbeige vruchten ontwikkelen die op lampionnetjes lijken. In ieder lampionnetje zitten drie zwarte zaden.
De kroon van oudere exemplaren is vaak parapluachtig gewelfd.
De bladeren zijn bij uitlopen rood, later donkergroen. In de herfst geeloranje.
De bloemen zijn gele, rechtopstaande, los opgebouwde pluimen. Koelruit bloeit van eind juli tot eind augustus. De vruchten kleuren later roodbruin blijven vaak de hele winter door aan de boom hangen.
Schors en takken zijn grijsbruin en licht gegroefd.
Standplaats en planttijd
Koelruit houdt van een zonnige plaats in de middelgrote tuin. Hij groeit op alle gronden als deze los en doorlatend zijn. In schaduw of halfschaduw zal hij het niet goed doen.
In warme streken zullen zich zo veel
zaden ontwikkelen die dan onder de boom of in zijn omgeving zullen kiemen. In
Florida b.v. mogen geen koelruiteria’s aangeplant worden omdat deze de inheemse
bomen zouden kunnen verdringen.
In onze klimaatzone is dat geen probleem.
Koelruit kan goed tegen hitte, wind en luchtvervuiling.
Hij komt het beste tot zijn recht als solitair op het grasveld van een tuin, maar is ook geschikt als park – en straatboom.
Koelreuteria kan het beste in maart geplant worden. Jonge bomen zijn namelijk nogal vorstgevoelig.
Soorten
Koelreuteria integrifolia wordt groter dan paniculata en heeft ook grotere bloemen. Het bijzondere aan deze soort is dat hij pas in september en oktober bloeit.
Snoeien
Het is niet aan te raden om koelruit te snoeien. De takken hebben namelijk sponsachtig merg. Als dit blootgelegd wordt, zal de koraalzwam toeslaan. Wanneer er toch gesnoeid moet worden, moet de wond met een wondbalsem afgedekt worden.
