Honingboom
(Japanse Pagodenboom)
Sophora japonica (bot.)
Japanese Pagoda Tree (Eng.)
Arbre de Miel, Arbre des Pagodes (Frans)
Japanischer Schnurbaum, Perlenschnurbaum
(Duits)
Leguminosae – vlinderbloemfamilie
In Maastricht fotografeerde ik begin augustus een aantal bloeiende honingbomen. In deze tijd van het jaar verwacht je geen bloeiende bomen. Je zou bijna denken dat het om robinia’s gaat, maar die bloeien in juni. De honingboom lijkt inderdaad op de Amerikaanse robinia. Deze bijzondere boom die we wel eens in parken, botanische tuinen of langs wegen tegenkomen, kan goed tegen droogte en de uitlaatgassen van auto’s. Hij heeft geen last van ziektes. De vlinderachtige crèmewitte bloemtrossen zijn erg geliefd bij bijen. Als zij uitgebloeid zijn en afvallen, lijkt de bodem besneeuwd. Het is een tapijt van bloemblaadjes.
Herkomst
Van het geslacht Sophora bestaan er meer dan 50 soorten, waarvan
Sophora
japonica het goed doet in gebieden met gematigd klimaat. De meeste andere
soorten groeien op Hawaï, in Nieuw-Zeeland en op Mauritius. Inheems is de
honingboom niet
in Japan, zoals het bijvoegsel japonica suggereert, maar in China en
Korea. Daar wordt hij vooral als tempelboom en heilige boom op begraafplaatsen
vereerd. In 1747 werden de eerste zaden door een Franse jezuïetenmissionaris naar
de Botanische Tuin in Parijs gestuurd.
Van
daar uit kwam hij in heel West-Europa terecht. In Kew Gardens (Londen) staat nog
een exemplaar dat in 1762 geplant werd.
Honingbomen kunnen vrij oud worden. In China groeit een exemplaar van ca. 100 jaar oud.
Naamgeving
Sophora is de Arabische plantennaam voor Cassia sophora en werd door Linné overgenomen. Cassia komt van het Griekse woord kassia wat kruidige bast betekent.
Plantkenmerken
De honingboom is een 25 m hoge loofboom met een ronde kroon. Met het ouder worden neemt deze de vorm van een paraplu aan. De takken blijven enkele jaren groen.
De bladeren zijn ca. 20 cm lang en oneven geveerd. Ze zijn kortgesteeld,
langwerpig tot eivormig en hebben een stekelpuntje. De bovenzijde is
donkergroen, de onderzijde frisgroen en fijn behaard. Zij hebben een gele
herfstkleur.

De bloemen verschijnen in lange, hangende trossen en zijn geelwit. De boom bloeit pas vanaf een leeftijd van 15 jaar. In Nieuw-Zeeland is de bloem van Sophora tetraptera (daar Kowhai genoemd) uitgeroepen tot nationaal symbool.
De vruchten zijn 5-8 cm lange peulen die alleen in warmere klimaatzones verschijnen.
In de grijsgroene schors ontstaan in de loop der jaren scheuren.
Soorten
Sophora prostata is een warrig groeiende struik die in hoekige vormen naar links en rechts schieten. In juni-juli verschijnen heldergele, klokvormige bloemen. Deze soort is geschikt als kuipplant.
Een andere kuipplant is Sophora prostata ‘Dragons Gold’, een dwergvorm. Het is een lage struik met kleine, ronde blaadjes. Hij bloeit met gele erwtenbloemen van maart tot juni.
Sophora davidii heeft witte bloemen, Sophora pendula neerhangende takken. Sophora tetrapteda heeft grote gele bloemen met lange meeldraden.
Sophora japonica 'Variegata' is een bontbladige cultivar die trager groeit dan de andere soorten.
Gebruik
De bloemknoppen worden in Azië als
verfmiddel gebruikt (lichtgeel). De zaden van de meeste soorten zijn
giftig. Sommige Amerikaanse indianenstammen gebruiken deze als hallucinerend
middel. In Azië kunnen zij als surrogaat voor opium gebruikt worden.
