Gladbladige Bitternoot

 

Carya glabra (bot.)

Pignut hickory, hog nut (Eng.)

Noyer balais, caryer glabre (Frans)

Schweinsnuss, Ferkelnuss (Duits)

 

Juglandaceae walnootfamilie

 

De gladbladige bitternoot is een aantrekkelijke, grote boom met vlammend, goudgeel blad in de herfst. De noten lijken op die van de walnoot, maar hebben een bittere smaak.

 

Naamgeving

Het woord carya is afgeleid van Karya, dochter van de Griekse koning Dion van Laconia die in een walnotenboom veranderde ( zie mythologie). Glabra betekent glad en heeft betrekking op de gladde schil van de noten.

mannelijke bloeiwijze

Herkomst

De bitternoot is inheems in Noordoost-Amerika waar hij tot ca. 30 m hoog kan worden. In Europa wordt hij in arboreta, parken en tuinen aangeplant.

 

Plantkenmerken

Bitternoot is een boom met een open, onregelmatig ovale kroon. Het blad, dat bij het uitlopen iets bruin getint is, is oneven geveerd, lichtgroen, glanzend en aan de onderzijde behaard. Jonge takken zijn sterk afhangend.

Bitternoot is eenhuizig, d.w.z. dat mannelijke en vrouwelijke bloemen aan dezelfde boom zitten. Zij verschijnen nadat het blad uitgelopen is.

De mannelijke katjes zijn soms 12 cm lang. Hun stuifmeel komt eind mei vrij, wanneer de vrouwelijke bloemen verschijnen aan de punten van groeiende scheuten. De vruchten kunnen peervormig of rond zijn. Zij hebben een dunschalige dop die soms in het najaar splijten. Dan komt er een lichtbruine, gladschalige noot tevoorschijn. Maar de eerste noten verschijnen pas na 25 jaar!

De schors is zacht, glad en grijs bij jonge bomen. Bij het ouder worden is hij donkerbruin en netvormig gegroefd. Bitternoot groeit langzaam.

Gebruik

Het harde, taaie en duurzame hout wordt in het herkomstland van de bitternoot gebruikt voor tuinpalen, handvaten en als brandhout. De noten zijn voedsel voor eekhoorns en wilde zwijnen.

 

Soorten

Carya ovata (hickorynoot of witte bitternoot) heeft zoetsmakende, vierhoekige vruchten die in het begin wit van kleur zijn. Pas op een leeftijd van ca. 20 jaar verschijnen de kenmerkende loslatende schorsplaten die aan de uiteinden omkrullen.

Carya laciniosa (koningsnoot) heeft eveneens zoete noten die in V.S. geoogst en verkocht worden.

Carya tomentosa heeft een hartschalige noot met een eetbare kern. De bladeren zijn aromatisch bij aanraking. Jonge scheuten zijn bedekt met een wolachtig dons. De donkergrijze schors is bedekt met kleine schubben.

katjes van bitternoot laciniosa    noot van tomentosa    vrouwelijke bloeiwijze

 

Mythologie

Dionysos werd verliefd op de jongste dochter Karya van de laconische Koning Dion. De twee jaloerse zussen verklapten dit aan hun vader. Dionysos werd zo woedend dat hij die twee in rotsen veranderde. Karya, die van verdriet stierf, werd door hem in een walnotenboom veranderd. Voor haar werd een tempel gebouwd met zuilen van notenhout in de vorm van vrouwen, Kariatiden genoemd.

 

Startpagina        Loofbomen